25 Οκτωβρίου 2026, όπως θα την αφηγούνται τα βιβλία ιστορίας στις 25 Οκτωβρίου 2036.

Τον Οκτώβριο του 2026 η πίεση στον πόλεμο στην Ουκρανία άλλαξε κατεύθυνση. Μέχρι τα μέσα του μήνα οι ΗΠΑ είχαν χαλαρώσει τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ και είχαν αναστείλει τα κύρια μέτρα ενός νέου νόμου για κυρώσεις, ενώ ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε: «Νομίζω ότι ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο».^1,2,3,4,5,6 Μια «ενεργειακή εκεχειρία» που ανακοίνωσε στις 11 Οκτωβρίου δεν σταμάτησε τις ρωσικές επιθέσεις σε ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.^7,8

Αφού ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ συναντήθηκε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στις 21 Οκτωβρίου, το Κρεμλίνο δήλωσε ότι η Ρωσία ήταν πρόθυμη να επαναλάβει τις τριμερείς συνομιλίες με τις ΗΠΑ και την Ουκρανία τον Νοέμβριο· ο πρόεδρος Ζελένσκι το υποστήριξε.^9,10,11,12 Μέσα σε λίγες ώρες ρωσικοί πύραυλοι και drones έπληξαν το Κίεβο και άλλες περιοχές, σκοτώνοντας τουλάχιστον τέσσερις ανθρώπους, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους.^10,13,14,15 Στις 23 Οκτωβρίου ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός μόνο για την κατεχόμενη από τη Ρωσία πόλη Ολέσκι, ώστε να μπει βοήθεια και να βγουν άμαχοι· στη συνέχεια η Ρωσία και η Ουκρανία δήλωσαν ότι θα ξεκινούσε στις 27 Οκτωβρίου.^16,17,18,19

Η Μόσχα άντλησε το δίδαγμα που θα καθόριζε την υπόλοιπη δεκαετία: συνέχισε να πολεμάς και οι παραχωρήσεις θα έρθουν.

Στις 10 Οκτωβρίου 2025 τέθηκε σε ισχύ κατάπαυση του πυρός στη Γάζα.^1,3 Παρ’ όλα αυτά, έως τις 20 Οκτωβρίου 2026 είχαν σκοτωθεί από τότε περισσότεροι από 1.500 Παλαιστίνιοι, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας, την οποία ελέγχει η Χαμάς· ο απολογισμός του από την επίθεση της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου 2023 ξεπερνούσε τους 74.000 νεκρούς.^2,3,4,5,6 Στις 23 Οκτωβρίου, αφού ένοπλοι σκότωσαν δύο Ισραηλινούς στρατιώτες κοντά στη Χεβρώνα, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διέταξε τον στρατό να προετοιμάσει πλήρη αποκλεισμό της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης και απείλησε με μεγάλη επίθεση εκεί. Την επόμενη μέρα ισραηλινά στρατεύματα ξεκίνησαν επιχείρηση στη Χεβρώνα, σφραγίζοντας την πόλη, κατεδαφίζοντας κτίρια και αναγκάζοντας οικογένειες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.^7,8,9,10,11

Η ανοικοδόμηση δεν ξεκίνησε ποτέ, επειδή κανείς δεν ήθελε να πληρώσει για κάτι που μπορεί να καταστραφεί ξανά, και χωρίς πολιτική λύση η ριζοσπαστικοποίηση αυξήθηκε και στις δύο πλευρές.

Στις 9 Οκτωβρίου 2026, λίγες ώρες αφότου η πρώην δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου Ναβί Πιλέι τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στο ίδιο το δικαστήριο, με εξάμηνη περίοδο χάριτος για πολλές συναλλαγές. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε: «Ή το ΔΠΔ θα σταματήσει τις απειλές του ή εμείς θα βάλουμε τέλος στο ΔΠΔ».^1,2,3,4,5 Στις 22 Οκτωβρίου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απένειμε το Βραβείο Ζαχάρωφ στο δικαστήριο και στο προσωπικό του.^10,11,12

Στα βιβλία ιστορίας του 2036 η ετυμηγορία είναι σκληρή: τα βραβεία δεν προστάτευσαν το δικαστήριο. Ο Τραμπ είχε ήδη καλέσει τα κράτη μέλη στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 να «αποχωρήσουν αμέσως από αυτόν τον αδίστακτο θεσμό».^6,7 Την επόμενη μέρα το Ναουρού ανακοίνωσε ότι θα αποχωρήσει από το δικαστήριο.^8,9 Όταν η περίοδος χάριτος έληξε τον Απρίλιο του 2027, τράπεζες και προμηθευτές αποσύρθηκαν και το δικαστήριο παρέλυσε σε μεγάλο βαθμό.

Έτσι εξαφανίστηκε ο τελευταίος τόπος όπου οι ηγέτες μπορούσαν να κληθούν να λογοδοτήσουν για εγκλήματα πολέμου. Τι σήμαινε αυτό φαίνεται στο Σουδάν (§ 4.1).

Μετά τα αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου 2026, το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ· από τις 13 Απριλίου οι ΗΠΑ απέκλεισαν τα ιρανικά λιμάνια.^1,2,3,4 Τον Ιούλιο, μετά από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, ο Τραμπ κήρυξε τη λήξη της προσωρινής εκεχειρίας.^5,6 Στις 20 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, ο επικεφαλής ασφαλείας του Ιράν δήλωσε ότι εμπλουτισμένο ουράνιο δεν θα φύγει από τη χώρα και απέκλεισε συνομιλίες με τις ΗΠΑ μέχρι να ικανοποιηθούν οι όροι της χώρας του.^7,8 Την επόμενη μέρα οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις σε εταιρείες που, όπως ανέφεραν, βοηθούσαν τον «σκιώδη στόλο» ιρανικών δεξαμενόπλοιων. Στις 23 Οκτωβρίου το πετρέλαιο Brent έκλεισε σχεδόν στα 117 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων μηνών.^9,10,11,12 Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν απείλησαν να πλήξουν αμερικανικές βάσεις αν οι ΗΠΑ συνέχιζαν να συνοδεύουν πλοία μέσα από τα Στενά, και οι ΗΠΑ άρχισαν να μειώνουν το προσωπικό των πρεσβειών στην περιοχή, αφού ένα σημείωμα των υπηρεσιών πληροφοριών προειδοποίησε ότι το Ιράν είχε εντείνει τις προσπάθειές του να στοχοποιήσει αμερικανικό προσωπικό.^13,14,15,16

Οι κυβερνήσεις επιδότησαν τα ορυκτά καύσιμα για να αποτρέψουν αναταραχές και ανέβαλλαν χρόνο με τον χρόνο την ενεργειακή μετάβαση (§ 5.1).

Στις 13 Οκτωβρίου 2026 το ΔΝΤ προέβλεψε παγκόσμια ανάπτυξη 3,1 τοις εκατό για το 2026 και παγκόσμιο πληθωρισμό 4,7 τοις εκατό. Η πρόβλεψη αυτή προϋπέθετε ότι οι μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ θα είχαν ξαναρχίσει έως τον Μάρτιο του 2027.^1,2 Δεν ξανάρχισαν, και ο πληθωρισμός παρέμεινε υψηλός.

Το ΔΝΤ διαπίστωσε επίσης ότι μόλις 32 οικονομίες αντιστοιχούσαν στο 95 τοις εκατό της παγκόσμιας ανάπτυξης, από 54 τον Απρίλιο. Προειδοποίησε για διόρθωση στο χρηματιστήριο συνδεδεμένη με την τεχνητή νοημοσύνη, για άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και για υψηλό δημόσιο χρέος.^1,2 Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι χώρες χαμηλού εισοδήματος δαπανούσαν το 14 τοις εκατό των κρατικών εσόδων τους για την εξυπηρέτηση του χρέους, έναντι 6 τοις εκατό μία δεκαετία νωρίτερα.^3,4 Οι προειδοποιήσεις επαληθεύτηκαν: μια διόρθωση της αγοράς έπληξε τις συντάξεις, και οι υπερχρεωμένες κυβερνήσεις δεν μπόρεσαν να παρέμβουν.

Στις 26 Οκτωβρίου 2025 η πολιτοφυλακή RSF κατέλαβε την πόλη Ελ Φάσερ του Σουδάν· λίγες μέρες αργότερα το IPC, το διεθνές σύστημα ταξινόμησης της πείνας, επιβεβαίωσε λιμό εκεί και στην Καντούγκλι.^1,2,3,4,5 Στις 12 Οκτωβρίου 2026 το IPC προειδοποίησε για αυξανόμενο κίνδυνο λιμού στο Νταρφούρ και στο Κορντοφάν, εξαιτίας του πολέμου, του εκτοπισμού και της ξηρασίας.^6,7 Τις τρεις πρώτες εβδομάδες του Οκτωβρίου 2026 πλήγματα drones σκότωσαν τουλάχιστον 306 ανθρώπους, σύμφωνα με το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Στις 19 Οκτωβρίου πλήγμα drone σε αγορά στο Αμπιέι, περιοχή που διεκδικούν το Σουδάν και το Νότιο Σουδάν, σκότωσε τουλάχιστον 153 ανθρώπους, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους, οι οποίοι απέδωσαν την ευθύνη στον στρατό του Σουδάν.^8,9,12,13 Στις 21 Οκτωβρίου 22 χώρες που συνεδρίασαν στη Γενεύη κάλεσαν τις εξωτερικές δυνάμεις να σταματήσουν να προμηθεύουν drones, μαχητές και χρήματα στις αντιμαχόμενες πλευρές του Σουδάν, αλλά δεν συμφωνήθηκε κατάπαυση του πυρός.^10,11

Επειδή την ίδια εποχή το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στραγγαλιζόταν (§ 2.1), κανείς δεν δικάστηκε για τη λιμοκτονία ολόκληρων πόλεων. Τα βιβλία ιστορίας του 2036 αποκαλούν το Σουδάν την κρίση που ο κόσμος παρακολούθησε και άφησε να συμβεί.

Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ προέβλεπε ότι 318 εκατομμύρια άνθρωποι θα αντιμετώπιζαν πείνα επιπέδου κρίσης ή χειρότερη το 2026 και ανέφερε ότι, λόγω περικοπών χρηματοδότησης, μπορούσε να βοηθήσει μόνο περίπου το ένα τρίτο από αυτούς. Οι ΗΠΑ, ο μεγαλύτερος δωρητής, και άλλοι μείωσαν τη βοήθειά τους.^1,2,3

Τι σήμαινε αυτό φάνηκε στη Γάζα (§ 1.2). Στις 19 Οκτωβρίου 2026 το WFP ανακοίνωσε ότι, λόγω έλλειψης χρηματοδότησης, περιόριζε εκεί την επισιτιστική βοήθεια κατά περίπου ένα τρίτο, αφήνοντας 500.000 ανθρώπους χωρίς μηνιαία στήριξη.^7,8,9

Οι πλούσιες χώρες μετέφεραν ακόμη περισσότερα χρήματα στην άμυνα και την ενέργεια (§ 1.1, § 3.1), και όσοι έμειναν χωρίς βοήθεια πήραν τον δρόμο. Στις αρχές Οκτωβρίου 2026 ένα υπερφορτωμένο σκάφος με μετανάστες που κατευθυνόταν προς την Υεμένη ανατράπηκε ανοιχτά του Τζιμπουτί· τουλάχιστον 139 άνθρωποι πέθαναν, ανάμεσά τους 15 παιδιά, σύμφωνα με τον οργανισμό του ΟΗΕ για τη μετανάστευση ΔΟΜ.^4,5,6

Τον Μάιο του 2026 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε την επιδημία Έμπολα στο ανατολικό Κονγκό, που προκλήθηκε από το στέλεχος Bundibugyo, παγκόσμια κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία. Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή θεραπεία για αυτό το στέλεχος.^1,2,3 νέοΣτα τέλη Οκτωβρίου ξεκίνησε στο Κονγκό δοκιμή υποψήφιων εμβολίων κατά του στελέχους.^22,23 Έως τις 21 Οκτωβρίου το Κονγκό είχε καταγράψει περισσότερες από 9.700 επιβεβαιωμένες μολύνσεις και σχεδόν 4.700 θανάτους, σύμφωνα με τον ΠΟΥ και την αμερικανική υπηρεσία CDC: τη δεύτερη μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί ποτέ. Εξαπλώθηκε επίσης στην Κένυα και, νωρίτερα, στην Ουγκάντα· στις 20 Οκτωβρίου η Νιγηρία έγινε η πέμπτη χώρα που την εντόπισε, και δύο μέρες αργότερα ο ΠΟΥ τη χαρακτήρισε περιφερειακή ανησυχία.^{4,5,6,12,13,14,15,18,19,20,21,22}

νέοΗ Ουγκάντα έκλεισε τα σύνορά της με το Κονγκό τον Μάιο. Οι ΗΠΑ δέχονταν ταξιδιώτες από το Κονγκό μόνο αφού είχαν περάσει 21 ημέρες εκτός της χώρας και, από τις 3 Νοεμβρίου, θα απαιτούν από κάθε επιβάτη πτήσης που φτάνει να δηλώνει ότι δεν έχει βρεθεί εκεί. Ο ΠΟΥ συνιστούσε να μην κλείνουν τα σύνορα.^{1,4,7,8,10,11,24,25} Ο ΠΟΥ ανέφερε σοβαρά κενά χρηματοδότησης και τον Οκτώβριο η υγειονομική υπηρεσία της Αφρικανικής Ένωσης δήλωσε ότι δεν μπορούσε να αιτιολογηθεί η διάθεση περισσότερων από 700 εκατομμυρίων δολαρίων από τα κονδύλια αντιμετώπισης στο Κονγκό.^7,9,16,17

Μπροστά στην επιλογή ανάμεσα στο κλείσιμο των συνόρων και τη χρηματοδότηση της αντιμετώπισης, ο κόσμος επέλεξε κυρίως το πρώτο, και ο ιός συνέχισε να κυκλοφορεί για μεγάλο μέρος του 2027.

Η διάσκεψη κορυφής για το κλίμα COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας, από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026, επρόκειτο να επικεντρωθεί στη μετατροπή των κλιματικών στόχων σε πράξη.^1,2 Τον Οκτώβριο ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός και η υπηρεσία για το κλίμα Copernicus ανέφεραν ένα ταχέως ενισχυόμενο Ελ Νίνιο, με θερμοκρασίες της θάλασσας στον Ειρηνικό έως και 3,8 βαθμούς πάνω από τον μέσο όρο. Στις 21 Οκτωβρίου ο ΟΗΕ προειδοποίησε ότι περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερη πείνα.^{3,4,8,9,10,11} Την ίδια μέρα το Πρόγραμμα του ΟΗΕ για το Περιβάλλον υπολόγισε ότι ο κόσμος οδεύει προς θέρμανση 2,6 βαθμών έως το 2100 με τις τρέχουσες δεσμεύσεις και 2,8 βαθμών με τις τρέχουσες πολιτικές: χειρότερα από ό,τι έναν χρόνο νωρίτερα, εν μέρει επειδή οι ΗΠΑ είχαν αποχωρήσει από τη Συμφωνία του Παρισιού.^5,6,7

Καθώς η διάσκεψη έγινε εν μέσω της κρίσης καυσίμων (§ 3.1), οι βραχυπρόθεσμες ανησυχίες επικράτησαν και οι στόχοι έμειναν στα χαρτιά.